محمد الريشهري
23
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (عربى)
اينها در فصلهاى يازدهم ودوازدهم اين باب ، گزارش شده است ، با هشدارى نسبت به اين كه مبادا جامعه اسلامى به جاهليت باز گردد وويژگى جاهلان ، دامنگير آنان شود ، با نگاهى به عوامل وزمينههاى " رجعت جاهلي " . باب دوم : علم ، حكمت ومعرفت در اين باب ، پيش از گزارش سخنانى از پيامبر خدا درباره " علم " ، " معرفت " و " حكمت " ، ابتدأ مفهوم لغوى اين واژهها وسپس معناى " علم " و " معرفت " از منظر قرآن وأحاديث بيان مىگردد وتوضيح داده مىشود كه در متون ديني ( نصوص ) اسلام ، علم ومعرفت ، گاه در مفهوم حقيقىِ خود به كار رفتهاند وگاه در مفهوم اصطلاحى وظاهرىشان . حقيقت علم ومعرفت ، نوري است كه أنواع علوم ومعارف رسمي بشر را كه پوسته دانش محسوب مىشوند ، در جهت بهْروزى وتكامل انسان قرار مىدهد . خطر بزرگى كه امروز جامعه بشر را تهديد مىكند ، اين است كه پوسته علم ومعرفت رشد كرده ؛ امّا با جدا شدن از مغز وحقيقت آن ، جهت وفلسفه واقعي خود را از دست مىدهند واز اين رو ، در مسير انحطاط انسان به كار گرفته مىشوند . در ادامه ، مفهوم " حكمت " از نگاه قرآن وحديث ، مورد بررسى قرار گرفته وضمن تقسيم حكمت به علمي ، عملي وحقيقي ، تبيين گرديده كه هر يك از آنها به منزله پلّههاى استوارى هستند كه انسان با بهره گيرى از آنها مىتواند به قلّه كمال انساني صعود كند . پس از ارائه اين پژوهش مقدّماتى كه براي فهم دقيق آيات وأحاديث علم ومعرفت وحكمت ، نياز است ، فصل نخست اين باب ، با سخنان حكيمانه پيامبر خدا درباره فضيلت فرا گرفتن علم وحكمت ، آغاز مىشود وبا بيان اين كه :